يكه‌تاز ( yake - t z ) ا . پ . كسى كه در تاخت و تاز منفرد و بىنظير باشد . يكه‌جوان ( yake - jav n ) ا . پ . جوان منفرد كه در جوانى يگانه و بىنظير باشد . يكه‌سوار ( yake - sov r ) ا . پ . كسى كه در سوارى منفرد و يگانه باشد و بهادر و شجاع و دلير . يكه شبان روز ( yake - cab n - ruz ) م ف . پ . روز و شب . يكى ( yaki ) ص - م ف . پ . ياى دويم مجهول - كسى و شخصى و شخص معين و يك كسى . و يكى از ملوك : يك نفر از پادشاهان . و يكى از چند : يعنى چند تا و چندين مقابل . و يكى در ده : يعنى ده تا آن‌چنان و ده مقابل . و يكى سرخ : قطعه‌اى از طلا . و يكى از يكى : يعنى يكى با ديگرى . يكى ( yaki ) ا . پ . ياى معروف - واحد و وحدت . و يگانگى و يكتايى و اتفاق و موافقت . و يكى بودن : متحد بودن و خشنود بودن و داراى يك انديشه بودن . و يكى شدن : متحد شدن و اتفاق كردن . و دست بيكى كردن : متحد شدن و با هم كار كردن . يكيتا ( yakit ) ا . پ . استاد و معلم . يكيدن ( yakidan ) ف ل . پ . يكى بودن و يكى شدن . يكين ( yakin ) ا . پ . نام گياهى پر شاخه و شيرين . يكى يكى ( yaki - yaki ) م ف . پ . يك يك و فردا فردا . يگان ( yag n ) ص . پ . يك واحد . و يكتا و فرد و تنها و بىنظير و بىمانند و بىمثل . يگان ( yag n ) ا . پ . موحد و متدين . و يگان و دوگان : يكها و دوها . يگانگت ( yag nagat ) ا . پ . اتحاد . يگانگى ( yag nagi ) ا . پ . وحدت و يكتايى . و فتح و ظفر . و فضيلت . و هر چيز بىنظير و بىمانند . و اتحاد و پيوستگى و بستگى و موافقت و يكدلى . و يگانگى داشتن : مساوات و برابرى داشتن در هر چيزى . و يگانگى كردن : اتحاد كردن و موافقت نمودن . يگانگيت ( yag nagiyyat ) ا . پ . اتحاد . يگانه ( yag ne ) ا - ص . پ . واحد و فرد و يكتا و تنها و منفرد و بىمثل و بىمانند . و شخص بىمثل كه در هيچ چيز نظير نداشته باشد . و فيروز و مظفر . و برادر و دوست . و مرواريد . و يگانهء اعصار : سيمرغ . و آرايش روزگار . و يگانه شدن : منفرد شدن و تنها شدن . و يگانه شدن برأى : منفرد بودن در رأى و عقيده . يگانه‌گوى ( yag ne - guy ) و ( yag ne - govy ) ا . پ . ياى مجهول و ياى معروف - مردم موحد و خداپرست . يگانى ( yag ni ) ا . پ . يگانگى . يگان يگان ( yag n - yag n ) م ف . پ . يك يك و فردا فردا . يگونه ( yagune ) ص . پ . از يك جنس . و برابر و مساوى . يل ( yal ) ا - ص . پ . شجاع و دلير و دلاور و پهلوان و مبارز و جنگجوى پر زور و قوت . و اسبى كه در فراخى چرا مىكند . و تناور و جسيم و قوى و توانا و زوردار . و سود و فايده . و دلى كه از غم و انديشه فارغ باشد . و رها يافته و آزاد شده و مطلق العنان و بر سر خود گذاشته شده . و نيز يل : بمعنى يال و تاج خروس . يلاء ( yall ' ) ص . ع . مؤنث ايل : زن كوتاه و كج دندان . و صفاة يلاء : سنك تابان و لغزان . يلابستان ( yel best n ) و يلاپستان ( yel pest n ) ا . پ . نام دهى ما بين اسفراين و گرگان . يلاغ ( yal q ) ا . پ . مأخوذ از تركى - كاسهء گدايان . يلاق ( yal q ) ا . پ . سفال شكسته‌اى كه در آن بسك و گربه آب و خوراك دهند . يلاق ( yel q ) ا . پ . نام پادشاهى . يلال‌باف ( yal l - b f ) ا . پ . قسمى از جامه كه آن را به شكل حرف د منقش كرده باشند . يلامع ( yal me ' ) ا . ع . ساز و سلاح درخشان مانند خود و تيغ و جز آن . يلامق ( yal meq ) ع . ج . يلمق . يلان ( yal n ) ا . پ . ج . يل يعنى دلاوران و پهلوانان . يلان ( yal n ) و يلانشان ( yal nc n ) ا . پ . نام پهلوانى تورانى كه بر دست بيژن كشته شد . يلان‌سينه ( yal n - sine ) ا . پ . نام پهلوانى ايرانى كه با بهرام چوبينه بجنك خاقان رفت . يلانشان ( yal n - c n ) ا . پ . ر . يلان . يلايلا ( yal - yal ) پ . كلمهء امر يعنى بيا بيا . يلب ( yalab ) ا . ع . جوشن چرمين . و سپر و يا زره چرمين . و بخصوص كلاه چرمين . و پولاد و آهن بىآميغ . و نيز سپر نمدين كه اندرون آن از عسل آميخته بريگ آگنده باشد . و چرم و پوست . و كلان از هر چيزى . يلبة ( yalabat ) ا . ع . واحد